|
ISTORIJAT BIBLIOTEKE
Osnivačka skupština Obrazovno – čitalačkog društva
"Pokrok" ("Napred") je održana 16. januara 1921. godine.
Ova institucija je prvih godina bila svojevrsna čitaonica gde su naglas
čitane knjige, novine i časopisi uglavnom dobijeni iz tadašnje
Čehoslovačke.
Pored periodične štampe, u Čitaonici je bilo knjiga
na slovačkom i srpskom jeziku. Na sačuvanim knjigama može se videti
pečat prečnika 34 mm, crvenog i plavog otiska na kome piše "Čitaci
a vzdelavaci spolok "Pokrok"
v Kovačici" (nisu
unete pravopisne intervencije). Isti pečat je stavljan na svakih
nekoliko strana, bez određenog pravila.
 Nije poznato koliko je tačno bilo knjiga. Evidencija
je, po svemu sudeći vođena, ali, knjiga inventara, ako je i postojala,
nije sačuvana. Na naslovnoj strani knjiga, u levom gornjem uglu,
lepljeni su odštampani brojevi. Međutim, na predlistu je crvenom bojicom
ispisan neki drugi broj i slovo "č."
kao skraćenica reči "číslo"
(broj). Sve to je podvučeno plavom bojicom. Istom bojicom su precrtavani
drugi brojevi (verovatno inventarni brojevi biblioteka koje su te knjige
poklonile), ali ne i nalepljeni. Nakon 1963. godine knjige su ponovo
inventarisane tako da su dobile i treći, trenutno važeći inventarni
broj.
Knjige su pretežno na slovačkom, ali ih ima i na
srpskom jeziku (uglavnom izdanja Srpske književne zadruge). Među
sačuvanim najviše je iz književnosti, geografije, etnologije i religije.
Neke od slovačkih knjiga su štampane sredinom devetnaestog veka.
Na žalost, ne možemo da utvrdimo tačan broj članova,
obim korišćenja bibliotečke građe, niti kolika je bila članarina
Čitaonice.
U selu Padina je na inicijativu A. Erdeljana 24.
maja 1923. godine osnovano Čitalačko društvo (Čítaci
spolok). Međutim, za javnost je otvorena tek
1. marta 1925. godine pod rukovodstvom lokalnog farara (sveštenika)
Gustava Klobušickog (Gustav Klobušický).
Društvo je tada imalo 57 članova i 115 knjiga. Od otvaranja knjižnice do
1926. godine 29 čitalaca je 443 puta pozajmilo knjige. Slično kao u
Kovačici i ovo društvo je imalo više sekcija.
Nakon Drugog svetskog rata došlo je do promena u
radu "Pokroka". Početkom pedesetih godina prestala je sa radom Matica
slovačka, a početkom 1958. osnovan je Dom kulture "3. oktobar" u čiji
sastav su ušle sve sekcije "Pokroka" kao i Čitaonica. Tada je formirana
Biblioteka Doma kulture "3. oktobar" (Knižnica
Domu kultúry "3. októbra").
Biblioteka je obavljala svoju delatnost i
organizovala kulturne aktivnosti. Međutim, nije bilo dovoljno radnika
koji bi obavljali sve stručne poslove propisane zakonima o bibliotečkoj
delatnosti. Do osnivanja Opštinske biblioteke Kovačica 1995. godine u
Biblioteci je stalno zaposlen samo jedan knjižničar koji je često
obavljao i druge poslove u okviru Doma kulture.
 Osnivanje Opštinske biblioteke Kovačica
Biblioteka Doma kulture u Kovačici je godinu dana
nakon donošenja Zakona o bibliotečkoj delatnosti iz 1994. godine
izdvojena i transformisana u samostalnu ustanovu pod nazivom Opštinska
biblioteka Kovačica. Do 2000. godine Biblioteci su pripojeni ogranci iz
Crepaje, Debeljače, Padine i Uzdina a nakon sticanja materijalnih uslova
biće otvoreni ogranci u Samošu i Idvoru, kao i pokretni fond u
Putnikovu.
Danas Opštinska biblioteka Kovačica u svim
fondovima ima oko 50
000 knjiga. Oko 25 000 hiljada nalazi se u Centralnoj
biblioteci u Kovačici, od kojih je podjednak broj na
slovačkom i srpskom jeziku. Preostalih 25
000 knjiga nalazi se u ograncima i tu su knjige na sva četiri
jezika koji su u upotrebi u Opštini Kovačica (srpski, slovački, mađarski
i rumunski).
U poslednje četiri godine zaposleni nastoje da
celokupni pozajmni fond bude dosledno uređen i obrađen u skladu sa
savremenim bibliotečkim principima. Većina poslova u Kovačici se obavlja
uz pomoć računara solidne konfiguracije. Računare imaju i ogranci u
Padini, Debeljači
i Crepaji. Zaposleni su sami izradili
korisničku aplikaciju u microsoft access-u,
tako da se preko nje obavlja iventarisanje, vođenje grupnog inventara,
kartoteke, izdavanja knjiga, i drugo. Krajem 2005.
godine u elektronskoj bazi našlo se više od 22
000 jedinica. Aplikacija je dosta jednostavna za upotrebu, ima dobre
mogućnosti pretraživanja i mogućnost konvertovanja podataka iz
elektronske baze u odgovarajući standardizovani bibliotečki softver koji
će podržavati jedinstveni bibliotečko-informacioni sistem na nivou
Republike.
 Zavičajni fond Opštinske biblioteke Kovačica je čuvar
kulture slovačke, srpske, mađarske i rumunske zajednice koje žive na
prostoru opštine Kovačica. Biblioteka nastoji da neke publikacije,
koje nema u svom fondu,
sačuva u elektronskom obliku, ali i da vodi evidenciju o postojećim
publikacijama i institucijama, odnosno pojedincima, koji ih poseduju.
I pored toga što aktuelni Zakon o bibliotečkoj
delatnosti iz 1994. godine ne ukazuje na postojanje zavičajnih fondova,
konstituisanjem Opštinske biblioteke Kovačica 1995. godine zavičajni
fond je fizički izdvojen a obrada monografskih publikacija je započeta
2002. godine. U zavičajnom fondu se nalazi oko 500 jedinica.
Takođe, Opštinska biblioteka Kovačica izrađuje
bibliografiju zavičajnog fonda.
Pored navedenog, Biblioteka se bavi organizovanjem
kulturnih manifestacija, književnih večeri, recitala, promocija knjiga i
drugog. Pri Bilioteci rade recitatorska i literarna sekcija koja izdaje
časopis "Klasý"
|
